Cục là gì trong tử vi? Năm cục và những gì cục quyết định

Ở ô trung tâm của mọi lá số tử vi, bên cạnh tên, ngày sinh và bản mệnh, luôn có một dòng như “Hỏa lục cục” hay “Thủy nhị cục”. Người mới thường lướt qua dòng này, nhưng cục lại là một trong những con số quyết định hình dạng của cả lá số: nó chọn chỗ cho sao Tử Vi, nơi khởi vòng Tràng Sinh, và tuổi bạn bước vào đại vận đầu tiên.

Bài này giải thích cục từ đâu ra, cục làm gì, và vì sao không nên đọc nó như một lời nhận xét về con người.

Tóm tắt

• Cục là hành nạp âm của can chi cung Mệnh, có năm loại: Thủy nhị cục (2), Mộc tam cục (3), Kim tứ cục (4), Thổ ngũ cục (5), Hỏa lục cục (6).
• Con số của cục cùng ngày sinh âm lịch định vị trí sao Tử Vi, từ đó kéo theo cả 14 chính tinh.
• Cục quyết định điểm khởi vòng Tràng Sinh và tuổi bắt đầu đại vận đầu tiên.
• Quan hệ giữa cục và bản mệnh được ghi ở thiên bàn như một chỉ dấu tham khảo.

Cục từ đâu mà có

Cung Mệnh nằm trên một ô địa chi, và mỗi ô có một thiên can riêng tính từ can năm sinh theo phép Ngũ Hổ Độn. Ghép can và chi của ô Mệnh, ta được một cặp can chi, chẳng hạn Mậu Ngọ. Cặp can chi này có nạp âm: Mậu Ngọ là Thiên Thượng Hỏa. Lấy hành của nạp âm đó, ta có cục: Hỏa, tức Hỏa lục cục.

Cục	Hành	Con số
Thủy nhị cục	Thủy	2
Mộc tam cục	Mộc	3
Kim tứ cục	Kim	4
Thổ ngũ cục	Thổ	5
Hỏa lục cục	Hỏa	6

Vì can của ô Mệnh phụ thuộc can năm sinh, và vị trí ô Mệnh phụ thuộc tháng, giờ sinh, nên hai người cùng năm sinh vẫn có thể khác cục. Có cách nhẩm nhanh cục mà không cần tra bảng nạp âm, xem bài cách tính nhanh cục. Còn nạp âm và ngũ hành được giải thích ở bài ngũ hành trong tử vi.

Cục định vị sao Tử Vi

Sao Tử Vi là “đầu mối” của chòm sao Bắc Đẩu trên lá số; từ vị trí của nó, các chính tinh còn lại được an theo những khoảng cách cố định. Vị trí Tử Vi lại tính từ ngày sinh âm lịch và con số của cục:

1. Lấy ngày sinh chia cho số cục.
2. Nếu không chia hết, mượn thêm một số nhỏ nhất để chia hết.
3. Lấy thương số, đếm từ cung Dần là 1, đi thuận.
4. Nếu có mượn: số mượn lẻ thì lùi lại bấy nhiêu cung, số mượn chẵn thì tiến thêm bấy nhiêu cung.

Ví dụ ngày 15, Mộc tam cục: 15 chia 3 được 5, đếm Dần 1, Mão 2, Thìn 3, Tỵ 4, Ngọ 5, Tử Vi ở Ngọ. Bạn không cần tự tính khi đã có công cụ, nhưng biết quy tắc này giúp hiểu vì sao chỉ lệch một ngày sinh (do nhầm lịch âm dương) là cả bộ chính tinh có thể dời đi.

Cục khởi vòng Tràng Sinh

Vòng Tràng Sinh gồm 12 giai đoạn từ Tràng sinh, Mộc dục, Quan đới đến Thai, Dưỡng. Điểm khởi của vòng phụ thuộc cục: Thủy và Thổ khởi ở Thân, Mộc khởi ở Hợi, Kim khởi ở Tỵ, Hỏa khởi ở Dần. Dương nam, âm nữ đi thuận; âm nam, dương nữ đi nghịch. Bài vòng Tràng Sinh là gì nói kỹ ý nghĩa từng giai đoạn.

Cục định tuổi bắt đầu đại vận

Đại vận đầu tiên luôn nằm ở cung Mệnh và bắt đầu ở tuổi âm bằng đúng con số của cục: Thủy nhị cục từ 2 đến 11 tuổi, Mộc tam cục từ 3 đến 12, Kim tứ cục từ 4 đến 13, Thổ ngũ cục từ 5 đến 14, Hỏa lục cục từ 6 đến 15. Sau đó mỗi mười năm đại vận chuyển sang một cung. Vì vậy hai người cùng tuổi nhưng khác cục sẽ chuyển vận ở những năm khác nhau. Xem thêm đại vận là gì.

Cục và bản mệnh

Thiên bàn thường ghi một trong năm quan hệ giữa cục và bản mệnh (nạp âm năm sinh): cục sinh mệnh, cục hòa mệnh, mệnh sinh cục, mệnh khắc cục, cục khắc mệnh. Theo cách luận truyền thống, cục sinh mệnh được coi là thuận nhất, cục khắc mệnh kém thuận nhất. Đây là một chỉ dấu khái quát về “chất nền”, không quyết định một lá số tốt hay xấu. Nhiều người có cục khắc mệnh vẫn sống vững vàng nhờ cung Mệnh và cung Phúc Đức tốt, và ngược lại.

Cũng có quan niệm gắn tính cách với cục, chẳng hạn Thủy nhị cục linh hoạt, Thổ ngũ cục chậm mà chắc. Bạn có thể đọc cho vui, nhưng đừng dựa vào đó để đánh giá ai: phần tính cách được thể hiện rõ hơn nhiều qua sao trong cung Mệnh và tam phương của nó.

Ví dụ trên một lá số giả định

Giả sử một người nam sinh ngày 10 tháng 7 âm lịch năm Mậu Thìn, giờ Dần. Khởi tháng Giêng ở Dần, đếm thuận đến tháng 7 là Thân; từ Thân khởi giờ Tý, đếm nghịch đến giờ Dần là Ngọ, nên cung Mệnh an ở Ngọ.

• Tìm cục. Năm Mậu khởi Giáp Dần, nên ô Ngọ mang can Mậu. Mậu Ngọ có nạp âm Thiên Thượng Hỏa, lá số thuộc Hỏa lục cục.
• Tìm Tử Vi. Ngày 10 chia 6 không chia hết; mượn 2 thành 12, chia 6 được 2. Đếm Dần 1, Mão 2. Số mượn 2 là số chẵn, tiến thêm hai cung: Thìn, Tỵ. Tử Vi đóng ở Tỵ.
• Vòng Tràng Sinh. Hỏa cục khởi Tràng sinh ở Dần. Năm Mậu là năm dương, người nam nên là dương nam, đi thuận: Dần Tràng sinh, Mão Mộc dục, Thìn Quan đới, Tỵ Lâm quan, Ngọ Đế vượng. Cung Mệnh ở Ngọ gặp Đế vượng.
• Đại vận. Đại vận đầu tiên ở cung Mệnh (Ngọ) từ 6 đến 15 tuổi, rồi đi thuận: 16 đến 25 ở cung Phụ Mẫu (Mùi), 26 đến 35 ở cung Phúc Đức (Thân), và tiếp tục.
• Quan hệ với bản mệnh. Mậu Thìn có nạp âm Đại Lâm Mộc; Mộc sinh Hỏa, tức mệnh sinh cục.

Chỉ một dòng “Hỏa lục cục” đã kéo theo vị trí Tử Vi, một vòng sao và lịch đại vận của cả đời.

Khi nào cần để ý đến cục

• Khi lá số của bạn trông “lạ” so với một lá số cũ trên giấy: hãy so dòng cục trước. Khác cục thường có nghĩa là khác vị trí cung Mệnh hoặc khác can năm, tức là thông tin đầu vào đã khác nhau.
• Khi bạn muốn biết mình đang ở đại vận nào: cục cho biết các mốc đổi vận.
• Khi học an sao bằng tay: cục là bước bắt buộc trước khi an chính tinh.

Lập lá số miễn phí để xem cục của bạn ở ô trung tâm, cùng vị trí sao Tử Vi và tuổi bắt đầu từng đại vận trên lá số.

Nội dung mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.