Phi Hóa Khoa

Trong phi hóa của Bắc phái, Khoa là Hóa của danh và lý: cung phát Khoa đem đến cho cung nhận tiếng tốt, sự giúp đỡ đúng lúc, cách làm có trật tự. Khoa không mạnh như Lộc hay Quyền, nhưng được quý vì tính ôn hòa và khả năng làm dịu chỗ khó. Tính chất của Khoa trên từng sao xem ở Hóa Khoa.

Khoa bay tới đâu

Lộc và Quyền chỉ bay tới chính tinh, còn Khoa có thể rơi vào Văn Xương (can Bính), Văn Khúc (can Tân) hay Hữu Bật (can Mậu). Ba sao này an theo giờ và tháng sinh, nên hai người cùng vị trí Tử Vi vẫn có thể có đường Khoa khác hẳn nhau.

Khoa cũng là Hóa có nhiều dị bản giữa các sách. Với can Canh, bảng chúng tôi dùng cho Khoa Thái Âm, còn một số sách và phần mềm dùng Khoa Thiên Đồng, có sách dùng Khoa Thiên Phủ; với can Nhâm, nhiều sách Trung Hoa cho Khoa Tả Phù thay Thiên Phủ; Khoa của can Mậu ở đây là Hữu Bật, có sách ghi sao khác. Nên tra bảng Tứ Hóa chúng tôi dùng trước khi so với tài liệu khác.

Khoa nhập Mệnh và Khoa đi ra

Khoa từ cung khác bay vào Mệnh thường được đọc là có người nâng đỡ, giới thiệu, hoặc việc của cung ấy làm mình có tiếng. Khoa từ Mệnh đi ra cho thấy mình hay giúp, hay giữ thể diện cho người ở cung nhận, cư xử với họ có chừng mực và lý lẽ.

Vài cặp cung, theo lá số ví dụ

Lá số ví dụ ở mục Phi hóa (nữ, năm Bính, Mệnh ở Dần, Tử Vi ở Ngọ) có:

• Quan Lộc can Giáp hóa Khoa nhập Mệnh (Vũ Khúc ở Dần): công việc đem lại uy tín, dễ được ghi nhận.
• Nô Bộc can Ất hóa Khoa nhập Quan Lộc (Tử Vi ở Ngọ): bạn bè, đồng nghiệp giúp đỡ và giới thiệu trong việc làm. Nô Bộc ở đây vô chính diệu nhưng vẫn có can, nên vẫn phi Khoa.
• Điền Trạch can Quý hóa Khoa nhập Tử Tức (Thái Âm ở Hợi): nếp nhà tạo điều kiện cho con học hành.
• Phúc Đức can Nhâm hóa Khoa nhập Tài Bạch (Thiên Phủ ở Tuất): cách nghĩ thận trọng giúp chuyện tiền bạc có trật tự.

Tự hóa Khoa và Khoa gặp Kỵ

Tài Bạch ở Tuất can Mậu, có Hữu Bật, nên tự hóa Khoa. Lối đọc phổ biến: coi trọng tiếng tăm và sự minh bạch trong tiền bạc, nhưng danh có thể đến nhanh đi nhanh. Đáng chú ý là Tài Bạch ở lá số này còn chứa Hóa Kỵ sinh niên (Liêm Trinh, theo can năm Bính), lại nhận thêm Khoa từ Phúc Đức và từ Thiên Di (Văn Xương). Nhiều người đọc phi tinh coi Khoa tụ nơi có Kỵ là dấu hiệu có lối gỡ: giấy tờ rõ ràng, kế hoạch cẩn thận, hỏi ý người có kinh nghiệm. Khoa làm dịu chứ không xóa được Kỵ.

Trên lá số

ĐV. Hóa Khoa trên lá số là Khoa do cung đại vận phi ra, một lớp Bắc phái có ghi nhãn (xem đại vận Tứ Hóa). Trong lá số ví dụ, đại vận 63–72 tuổi ở Thiên Di can Bính, nên ĐV. Hóa Khoa nằm ở Văn Xương tại Tuất. Như mọi Hóa, Khoa cần đọc cùng sao, độ sáng và các lớp vận khác.