Dương nam, âm nam, dương nữ, âm nữ là gì trong tử vi?

Trên thiên bàn của lá số, ngay cạnh năm sinh, bạn sẽ thấy một trong bốn chữ: dương nam, âm nam, dương nữ hoặc âm nữ. Dòng chữ nhỏ này không nói gì về tính cách hay “độ mạnh yếu” của con người. Nó là một công tắc kỹ thuật: quyết định nhiều vòng sao và các đại vận trên lá số đi theo chiều nào.

Bài này giải thích cách xác định bốn loại, chúng ảnh hưởng đến đâu, và phân biệt với khái niệm “âm dương thuận lý, nghịch lý” hay bị nhầm lẫn.

Tóm tắt

• Âm hay dương lấy theo thiên can của năm sinh âm lịch: Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm là dương; Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý là âm.
• Ghép với giới tính được bốn loại. Dương nam và âm nữ đi thuận; âm nam và dương nữ đi nghịch.
• Chiều này chi phối đại vận, vòng Tràng Sinh, vòng Bác Sĩ và cách đếm một số sao; tiểu vận thì chỉ theo giới tính.
• Đây không phải “âm dương thuận lý, nghịch lý”, một khái niệm khác so sánh cung Mệnh với can năm.

Cách xác định

Bước 1: tìm can của năm sinh âm lịch. Chữ số cuối năm dương lịch cho biết can (0 Canh, 1 Tân, 2 Nhâm, 3 Quý, 4 Giáp, 5 Ất, 6 Bính, 7 Đinh, 8 Mậu, 9 Kỷ), nhưng nhớ rằng năm tử vi đổi vào mùng 1 Tết. Chi tiết ở bài thiên can là gì.

Bước 2: can dương hay âm?

• Can dương: Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm, tức các năm có chữ số cuối chẵn.
• Can âm: Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý, tức các năm có chữ số cuối lẻ.

Bước 3: ghép với giới tính.

	Năm can dương	Năm can âm
Nam	Dương nam (thuận)	Âm nam (nghịch)
Nữ	Dương nữ (nghịch)	Âm nữ (thuận)

Cách giải thích truyền thống: nam thuộc dương, nữ thuộc âm. Nam sinh năm dương, nữ sinh năm âm là “đồng khí”, thuận theo tự nhiên nên các vòng đi theo chiều thuận. Hai trường hợp còn lại thì đi ngược lại. Đây là lý lẽ của hệ thống, bạn không cần tin hay không tin; chỉ cần biết công cụ áp dụng nó một cách nhất quán.

Những gì thay đổi theo chiều thuận, nghịch

Đại vận

Đại vận đầu tiên luôn ở cung Mệnh. Từ đại vận thứ hai trở đi:

• Đi thuận (dương nam, âm nữ): sang cung Phụ Mẫu, rồi Phúc Đức, Điền Trạch, Quan Lộc…
• Đi nghịch (âm nam, dương nữ): sang cung Huynh Đệ, rồi Phu Thê, Tử Tức, Tài Bạch…

Đây là khác biệt lớn nhất. Hai người có lá số gần giống nhau nhưng khác chiều vận sẽ đi qua các cung theo thứ tự hoàn toàn khác, nên những chặng đời của họ được “tô màu” khác nhau. Xem thêm đại vận là gì.

Vòng Tràng Sinh

Vòng 12 giai đoạn Tràng sinh, Mộc dục, Quan đới, Lâm quan, Đế vượng… khởi từ một cung tùy theo cục, rồi đi thuận hoặc nghịch theo âm dương nam nữ. Vì vậy cùng một cục, cung Mệnh của người này có thể gặp Đế vượng, người kia lại gặp Suy. Xem vòng Tràng Sinh là gì và mục từ Tràng Sinh.

Vòng Bác Sĩ và một số sao

Vòng mười hai sao bắt đầu bằng Bác Sĩ khởi từ cung có Lộc Tồn rồi đi theo chiều thuận hoặc nghịch như trên. Cách đếm Hỏa Tinh, Linh Tinh cũng phụ thuộc vào âm dương nam nữ. Xem thêm bài vòng Thái Tuế và vòng Bác Sĩ.

Điều không thay đổi

• Tiểu vận chỉ phụ thuộc giới tính: nam đi thuận, nữ đi nghịch, bất kể can năm âm hay dương. Xem tiểu vận là gì.
• Vị trí cung Mệnh, cung Thân, 14 chính tinh, Tứ Hóa gốc không phụ thuộc chiều thuận nghịch.

Phân biệt với âm dương thuận lý, nghịch lý

Đây là hai khái niệm khác nhau dù tên nghe giống:

• Âm dương nam nữ so sánh can năm với giới tính, dùng để định chiều các vòng.
• Âm dương thuận lý, nghịch lý so sánh âm dương của địa chi cung Mệnh với âm dương của can năm. Cùng tính thì gọi là thuận lý, khác tính gọi là nghịch lý, và được đọc như một chỉ dấu tham khảo về sự “trôi chảy” của bản thân với hoàn cảnh.

Bài âm dương thuận lý, nghịch lý giải thích khái niệm thứ hai.

Ví dụ với ba lá số giả định

Giả sử ba người cùng có cung Mệnh an ở Tý:

• Anh A, nam, sinh năm Giáp Tuất (1994). Giáp là can dương, nên anh là dương nam, đi thuận. Đại vận thứ hai của anh ở cung Phụ Mẫu (Sửu).
• Chị B, nữ, cũng sinh năm Giáp Tuất. Chị là dương nữ, đi nghịch. Đại vận thứ hai của chị ở cung Huynh Đệ (Hợi).
• Chị C, nữ, sinh ngày 20 tháng 1 năm 1995. Năm 1995 là Ất Hợi, nhưng Tết năm đó rơi vào 31 tháng 1, nên chị vẫn thuộc năm Giáp Tuất, cũng là dương nữ như chị B. Nếu chỉ nhìn năm dương lịch, chị dễ tưởng mình là âm nữ và đọc sai toàn bộ chiều vận.

Ba lá số có thể giống nhau ở cung Mệnh, nhưng hành trình đại vận của anh A và hai chị đi theo hai hướng ngược nhau. Đó là lý do một lá số luôn cần đúng cả năm sinh âm lịch lẫn giới tính.

Vài hiểu lầm thường gặp

• “Dương nam mạnh mẽ hơn âm nam” hay “âm nữ hiền hơn dương nữ”: không có cơ sở trong cách đọc tử vi. Bốn chữ này là quy tắc tính, không phải tính cách.
• “Đi nghịch là xấu”: không đúng. Thuận hay nghịch chỉ là chiều; tốt xấu nằm ở cung và sao mà đại vận đi qua.
• “Sinh tháng 1 thì lấy năm dương lịch”: nên kiểm tra ngày Tết, như ví dụ chị C ở trên.

Lập lá số miễn phí để thấy mình thuộc dương nam, âm nam, dương nữ hay âm nữ, và các đại vận trên lá số của bạn đi theo chiều nào.

Nội dung mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.